Nowości,  W CIĄŻY

Karmienie piersią z brzuchem i z głową, czyli podstawy karmienia piersią w czasie ciąży

Według Amerykańskiej Akademii Lekarzy Rodzinnych (AAFP, American Academy of Family Physicians) karmienie piersią w ciąży nie jest niczym niecodziennym. O ile ciąża przebiega prawidłowo a matka jest zdrowa, decyzja o karmieniu piersią powinna należeć do kobiety. Dodatkowo AAFP podkreśla, że odstawienie od piersi dziecka poniżej 2 r.ż. naraża je na zwiększone ryzyko chorób. AAFP zauważa jednocześnie, że karmienie w ciąży oraz po porodzie przyczynia się do łagodniejszego zaadaptowania do zmian związanych z narodzinami rodzeństwa [1].

 

Nie doradzę Ci, czy karmić w czasie ciąży czy nie. Musisz to ustalić ze swoim lekarzem, niemniej każdą taką decyzję należy podjąć w oparciu o aktualną i rzetelną wiedzę, a nie o opinie. Tylko w takim przypadku będzie kna podjęta świadomie i bez uprzedzeń. Jeśli lekarz zabrania Ci karmienia w prawidłowo przebiegającej ciąży, spróbuj skonsultować tę decyzję u innego specjalisty, który posiada aktualną wiedzą medyczną.

Jesteś w ciąży i nadal karmisz piersią? – Musisz odstawić natychmiast dziecko, bo może dojść do poronienia! – Zdarzyło Ci się usłyszeć taką poradę? Ja usłyszałam. Nie przejmowałabym się tym, gdybym usłyszała takie słowa od kogoś z bliskiego otoczenia, z niewielką wiedzą na temat karmienia piersią… ale podobne stwierdzenie usłyszałam także od lekarza ginekologa. Dodatkowo dowiedziałam się, że moje mleko w czasie ciąży nie ma już wartości… Brzmi znajomo? Takich historii jest całe mnóstwo, dlatego to, co musisz wiedzieć to: można karmić piersią, będąc w zdrowo przebiegającej ciąży.

Do czego mogą doprowadzić wspomniane porady? Do gwałtownego odstawienia, które nie jest decyzją ani mamy, ani dziecka. Towarzyszy temu ogromny stres matki o bezpieczeństwo malucha w brzuchu oraz stres karmionego dziecka, które nie jest przygotowane na zakończenie drogi mlecznej. Co można na to poradzić? Przede wszystkim uzbroić się w wiedzę. Poniżej znajdziesz podstawowe zagadnienia dotyczące karmienia piersią w czasie ciąży. 

Oksytocyna a przedwczesny poród/poronienie

Często możesz usłyszeć, że skoro w czasie karmienia piersią wydzielana jest oksytocyna (która jednocześnie odpowiada za skurcze macicy w czasie porodu), może doprowadzić to do przedwczesnego porodu czy też poronienia. Wykazano jednak, że jest to błędne przekonanie. Macica nie jest responsywna na działanie oksytocyny, ze względu na niewystarczającą liczbę receptorów oksytocyny, aż do momentu gotowości dziecka do porodu [2]. Potwierdza to m.in. badanie przeprowadzone w grupie 80 kobiet karmiących w czasie ciąży przez co najmniej 30 dni oraz na grupie 240 kobiet, które nie karmiły w czasie ciąży. W badaniu wykazano, że nie występują istotne statystycznie różnice między tymi grupami w odsetku porodów terminowych i przedwczesnych [3]. Warto pamiętać, że w czasie orgazmu oksytocyna jest uwalniana w większej ilości niż w przypadku karmienia piersią. Zatem jeśli lekarz nie zabrania współżycia, jednocześnie zakazując karmienia, zdecydowanie należy skonsultować się z innym specjalistą, który wspiera karmienie piersią i ma aktualną wiedzę w tym zakresie.

Skład pokarmu w ciąży

Czasem można spotkać się z opinią, że pokarm w ciąży jest bezwartościowy. Faktem jest, że ciąża i karmienie starszaka to znaczne obciążenie dla organizmu. I właśnie dlatego, że jest to znaczny wysiłek, organizm nie wkładałby tyle pracy, tylko po to, żeby wyprodukować bezwartościowy pokarm. Jeśli pokarm jest, jest on pełnowartościowy. Może jednak się zdarzyć, że obniża się jego ilość, o czym poniżej. Niewiele jest badań na temat składu mleka w czasie ciąży, wiadomo jednak, że pod koniec ciąży mleko dojrzałe przechodzi w siarę [4]. A siara, jak wiemy, jest bezcenna! Nie ma jednak zgodności, które składniki mleka kobiecego zmieniają się w czasie ciąży oraz jaka jest istotność kliniczna tych zmian. Zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety mogą wpłynąć na smak mleka – niektórym dzieciom przestaje on odpowiadać i odstawiają sie od piersi. Jednak hormony znajdujące się w pokarmie nie zaszkodzą Twojemu dziecku [5].

Ilość pokarmu w ciąży

Mimo że pokarm nadal jest wartościowy, może zdarzyć się przejściowe zmniejszenie jego ilości. W badaniach wykazano, że niemal 70% kobiet doświadcza obniżonej produkcji mleka, a niemal 20% całkowitego zaniku pokarmu [6]. Nie zawsze oznacza to jednak koniec karmienia, gdyż są dzieci, które mimo braku pokarmu, nie odstawią się od piersi. Zwykle do zmniejszenia ilości mleka dochodzi około 4-5 miesiąca (a czasem wcześniej). Nie jest wówczas możliwe pobudzenie laktacji przez zwiększenie liczby karmień czy też odciąganie mleka w taki sam sposób, jak gdybyś nie była w ciąży. Jeśli Twoje dziecko ma poniżej 12 miesięcy, należy bardziej zwrócić uwagę na jego przyrosty, żeby mieć pewność, że otrzymuje odpowiednią ilość pokarmu [7]. Natomiast po porodzie nie musisz obawiać się, że starszak wypije mleko noworodkowi. Piersi są naprawdę sprytne i znają mechanizmy rynkowe – wiedzą, że popyt napędza podaż.

Siara

Mleko dojrzałe zaczyna w czasie ciąży przechodzić w siarę, zmieniając swój smak i skład. Niekiedy dzieci w tym okresie mogą odstawić się od piersi, ale możesz też trafić na konesera. Przyjęło się, że siara jest tak cennym pokarmem, że każda jej kropla jest na miarę złota i uznawana jest za lek. Pamiętaj, że starszak nie jest w stanie wyssać całej siary – bez obaw, po porodzie starczy jej dla noworodka [8]. Możliwe, że nawet jeśli starszak odmówi piersi w czasie ciąży ze względu na smak mleka, po narodzinach rodzeństwa znów chętnie będzie się przystawiał. Jeśli zależy Ci na tandemie, a Twoje dziecko odstawiło się w ciąży, nie trać więc nadziei :)!

Masa ciała dziecka i stan odżywania matki karmiącej piersią

Zgodnie z wynikami przeglądu systematycznego przyjmuje się, że karmienie piersią w czasie ciąży nie ma wpływu na masę urodzeniową dziecka. Nie ma natomiast zgodności jak karmienie piersią wpływa na stan odżywienia matki, jednak badania, które wskazywały na zaburzenia w tej sferze przeprowadzano w krajach rozwijających się. Dodatkowo posiadały znaczne ograniczenia w swojej metodyce (nie zebrano wystarczających danych demograficznych, które znacznie wpływały na rzetelność wyciąganych wniosków) [9]. Można zatem przyjąć, że w krajach rozwiniętych zaburzenia stanu odżywienia matki są mało prawdopodobne.

Ból brodawek w ciąży

W czasie ciąży możesz się również spodziewać większej tkliwości brodawek. Czasem trwa ona przez cały okres ciąży, a czasem tylko przez krótki okres. A może nie pojawić się też wcale. Jeśli Twoje dziecko jest już „współpracujące”, możesz poprosić je, żeby było delikatniejsze. Możesz próbować modyfikować czas karmienia, liczbę karmień czy też pozycję. La Leche League zaleca także stosowanie technik oddechowych, takich jak te, które poznaje się w szkołach rodzenia [10].

Niechęć do karmienia piersią – czyli BAA

Wraz z bólem brodawek może pojawić się również wyraźna niechęć do karmienia. Może to świadczyć o Twoim przemęczeniu lub o niedoborach w Twoim organizmie (np. magnezu). Więcej o BAA przeczytasz tutaj . Uniwersalna rada – więcej odpoczynku – nie zawsze jest możliwa do wdrożenia. Niemniej, spróbuj wykorzystać każdą możliwą okazję – może nawet (a może szczególnie!) na czas karmienia połóż się wygodnie z dzieckiem. Czasem nawet 5-minutowa drzemka potrafi zdziałać cuda. Możesz też spróbować rozpraszać swoje myśli w czasie karmienia, np. śpiewając, czytając książkę czy też rozmową. Jeśli dziecko współpracuje, możesz też próbować negocjować czas karmienia, np. „gdy doliczę do 10, kończymy” – możesz liczyć bardzo powoli albo bardzo szybko – w zależności od Twojego nastawienia w danym momencie.

Odpoczynek w czasie karmienia piersią

Ciąża to znaczny wysiłek dla organizmu – karmienie jeszcze większy. Ciąża plus karmienie – maraton trwający 9 miesięcy! Jeśli nie zadbasz w tym czasie szczególnie o siebie, może to doprowadzić do powstania frustracji przy karmieniu. Kontynuacja karmienia może wpłynąć bardzo niekorzystnie na Twoje samopoczucie, a to z kolei przełoży się na Twoje dzieci. Ważne, żeby pamiętać również o swoich potrzebach, gdyż zapominanie o nich jest działaniem na krótką metę. Niemniej, namawiam, aby dać sobie również czas. Często wystarczy chwila odpoczynku, bo spojrzeć na sprawę z większym dystansem i kontynuować karmienie.

Pamiętaj! Decyzja o karmieniu piersią w czasie ciąży to sprawa bardzo indywidualna. Jeśli czujesz, że jesteś zmęczona i nie chcesz dłużej karmić, to rozważ ponownie wszystkie za i przeciw. Nie zawsze decyzja o kontynuacji karmienia jest najlepszą z możliwych. Pamiętaj jednak, że odstawienie od piersi w czasie ciąży (szczególnie odstawienie nocnych karmień) to również ogromny nakład energii oraz źródło istotnego stresu dla Ciebie i dziecka. Często w zupełności wystarcza ograniczenie liczby i czasu karmień oraz „pozwolenie sobie” na powiedzenie nie [11].

[1] Breastfeeding, Family Physicians Supporting, https://www.aafp.org/about/policies/all/breastfeeding-position-paper.html

[2] López-Fernández G, Barrios M, Goberna-Tricas J, Gómez-Benito J. Breastfeeding during pregnancy: A systematic review. Women Birth. 2017 Dec;30(6):e292-e300

[3] Madarshahian F, Hassanabadi M. A comparative study of breastfeeding during pregnancy: impact on maternal and newborn outcomes. J Nurs Res. 2012 Mar;20(1):74-80

[4] López-Fernández G, Barrios M, Goberna-Tricas J, Gómez-Benito J. Breastfeeding during pregnancy: A systematic review. Women Birth. 2017 Dec;30(6):e292-e300

[5] https://www.llli.org/breastfeeding-info/breastfeeding-pregnancy-tandem-nursing/

[6] López-Fernández G, Barrios M, Goberna-Tricas J, Gómez-Benito J. Breastfeeding during pregnancy: A systematic review. Women Birth. 2017 Dec;30(6):e292-e300

[7] https://www.llli.org/breastfeeding-info/breastfeeding-pregnancy-tandem-nursing/

[8] https://www.llli.org/breastfeeding-info/breastfeeding-pregnancy-tandem-nursing/

[9] López-Fernández G, Barrios M, Goberna-Tricas J, Gómez-Benito J. Breastfeeding during pregnancy: A systematic review. Women Birth. 2017 Dec;30(6):e292-e300

[10] https://www.llli.org/breastfeeding-info/breastfeeding-pregnancy-tandem-nursing/#emotional

[11] Shapiro S. , Tandem Nursing: A Pocket Guide, 2017

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *