złość w czasie karmienia piersią
KARMIENIE PIERSIĄ

Breastfeeding aversion/agitation (BAA), czyli o negatywnych emocjach w czasie karmienia piersią

Rozdrażnienie, irytacja, złość… to nie są emocje, które zwykle kojarzą się z karmieniem piersią. A jednak – czasem mogą się pojawić i przerazić. Nie wpadaj jednak w panikę, nie wpadaj w poczucie winy. Problem ten nie dotyczy tylko Ciebie.

Na szczęście ktoś już to zbadał…

Nie byli to Amerykańscy naukowy, a Zainab Yate, doktorantka bioetyki i autorka książki o wymownym tytule „When Breastfeeding Sucks” (w dosłownym tłumaczeniu po prostu „Gdy karmienie piersią ssie”), która w 2017 opublikowała wyniki badania ankietowego[1] dotyczącego negatywnych emocji w czasie karmienia piersią. Zarówno w książce, jak i w badaniu opisuje to zjawisko jako Breastfeeding/Nursing Aversion and Agitation (BAA). Określenie to można przetłumaczyć po prostu jako niechęć i rozdrażnienie związane z karmieniem piersią.

Poniżej znajdziesz wypowiedź autorki na temat książki „When Breastfeeding Sucks”.

Autorka określa, że objawy BAA mogą dotyczyć każdej kobiety karmiącej naturalnie, zarówno jedno dziecko, w tandemie czy też w czasie ciąży[1]. Jak wspomina, w literaturze jest to zjawisko bardzo mało znane. W swoim badaniu poprosiła matki karmiące piersią o podzielenie się swoimi doświadczeniami w zakresie BAA, chcąc ocenić potencjalne przyczyny tego zjawiska. Ankietę wypełniło niemal 700 kobiet różnego pochodzenia (głównie z Wielkiej Brytanii), część z nich karmiła piersią w ciąży (11%), a część w tandemie (22%). Jak się okazało 69% doświadczyło co najmniej raz negatywnych emocji związanych z karmieniem! Yate wskazuje, że w każdej z grup (karmienie jednego dziecka, karmienie w tandemie, karmienie w ciąży) BAA pojawiało sie z podobną częstością. Choć dane te wydają się dość dyskusyjne (zajmę się tym w odrębnym wpisie), to skala wydaje się naprawdę zatrważająca. Co najważniejsze ukazuje, że problem faktycznie istnieje.

Jakie są objawy BAA?

Uczestniczki badania mogły swobodnie opisać swoje doświadczenia. Yate zacytowała część z nich w swojej publikacji. Kobiety opisywały BAA jako odczuwanie złości i/lub wściekłości (najczęściej udzielana odpowiedź), rozdrażnienia lub drażliwości, cierpnięcia skóry lub swędzenia skóry. Chciały uwolnić się od dziecka lub odciągnąć je od piersi. Przyznawały się także do poczucia winy lub wstydu oraz dezorientacji wynikającej z BAA. Autorka nie podała jednak, jak często padały wyżej wskazane określenia, nie można więc ocenić jakiego odsetka kobiet dotyczyły. Wiadomo natomiast, że wspomniane objawy występowały w każdej z grup (tj. karmienie jednego dziecka, w tandemie lub w czasie ciąży).

Kiedy występują objawy BAA?

Część mam doświadczała negatywnych emocji o określonych porach dnia (np. wyłącznie w nocy) lub w konkretnych sytuacjach (w czasie głębokiego zmęczenia/niewyspania). Niekiedy nie było określonego wzorca występowania BAA, a niekiedy BAA pojawiało się z każdym karmieniem. Ankietowane mamy wskazały także na związek występowania BAA z owulacją czy też miesiączką.

Jakie są przyczyny BAA?

BAA może mieć zarówno podłoże fizjologiczne, szczególnie u kobiet, które odczuwają dyskomfort w czasie karmienia lub ból brodawek. Kolejnej potencjalnej przyczyny BAA (np. u kobiet cierpiących na BAA w czasie powrotu okresu, w czasie każdej miesiączki lub w czasie silnego zmęczenia) upatruje się także w biologii. Zakłada, że to sama natura może popychać do odstawienia dziecka od piersi z powodu niewystarczającej podaży składników odżywczych lub zaburzeń gospodarki hormonalnej – co ma szczególne znaczenie w czasie laktacji[2]. Dodatkowo znacznie zwiększa się zapotrzebowanie matki na podaż składników odżywczych. A zatem, jeśli kobieta nie je lub się nie wysypia, a jej ciało jest nadmiernie obciążone z fizjologicznego punktu widzenia, może ona mieć wówczas większą skłonność do BAA. W badaniu ankietowane kobiety często wskazywały, że mimo BAA wciąż karmiły, często na żądanie (także te starsze dzieci). Według Yate taki sposób karmienia również może przyczyniać się do występowania tego zjawiska m.in. ze względu na to, że wydłuża się czas trwania karmienia piersią. Zwiększa się więc ilość kontaktu fizycznego i dochodzi do przebodźcowania. Wówczas każdy dotyk może być po prostu przykry. Z kolei u kobiet w ciąży zjawisko to może pojawiać się ze względu na wzmożoną tkliwość brodawek oraz zmiany hormonalne zachodzące w organizmie.

Czy jest jakiś cel?

Według autorki emocje te występują, by kobieta ograniczyła karmienie lub całkowicie z niego rezygnowała. Laktacja jako taka jest dla organizmu ogromnym wysiłkiem (w przypadku ciąży sama ciąża jest już obciążeniem). Może to wzmagać złość czy rozdrażnienie, którym towarzyszy silna potrzeba, biologiczna i emocjonalna, przerwania lub ograniczenia karmienia piersią. Na pewno warto się zgodzić, że jest to ze strony organizmu wołanie o pomoc, alarm – trzeba się zatrzymać, poświęcić sobie więcej czasu, zadbać o dietę i odpoczynek. Czy konieczne jest odstawienie? Jest to oczywiście dyskusyjne – sam proces odstawienia również jest ogromnym wysiłkiem i obciążeniem emocjonalnym. Nie jest również gwarantem tego, że dziecko nagle zacznie spać w nocy lub będzie mniej absorbujące. Na pewno jest to kwestia indywidualna u każdej kobiety.

Wyidealizowany obraz

Według Yate, w czasie działań propagujących karmienie piersią przedstawia się obraz spokojnej, szczęśliwej matki oraz uśmiechniętego dziecka. Przekaz ten wzmacniany jest doniesieniami o kojącej roli oksytocyny, wydzielanej w czasie karmienia. Nie mówi się jednak o cieniach karmienia piersią. W związku z tym wszystkim, istnieje ryzyko powstania dość mylnego wyobrażenia. Można nawet pomyśleć, że kobieta czuje się oszukana, gdy zderzy się z rzeczywistością, szczególnie na początku bywającą trudną i bolesną. Tu oczywiście warto się zastanowić, czy w realiach polskich faktycznie taki wyidealizowany obraz istnieje – moje wrażenia są odmienne, a karmienie piersią ma raczej czarny PR 🙂 Niemniej, mamy karmiące w ciąży lub w tandemie często rezygnują z karmienia starszaka, gdyż emocje związane z BAA są nie do przeskoczenia. Wartościowy pokarm nie rekompensuje złości skierowanej w stronę dziecka, a o bliskości czy podtrzymywaniu więzi trudno tu mówić. Mama jest rozdrażniona, a starszak na pewno to czuje. Jest to w pełni zrozumiałe. Myślę, że decyzja o odstawieniu (w przypadku sytuacji, gdzie podtrzymywana jest chęć karmienia ze strony mamy) może niekiedy wynikać z braku świadomości, co właściwie się dzieje, skąd te emocje i czemu są tak gwałtowne.

BAA a D-MER
Uwaga: Należy odróżnić BAA od D-MER (Dysphoric Milk Ejection Reflex, czyli „wypływu mleka z dysforią). D-MER to gwałtownie pojawiający się nastrój depresyjny, utrzymujący się do kilku minut (lub znacznie krócej) po przystawieniu dziecka do piersi [3]. Z kolei objawy BAA mogą utrzymywać się przez cały akt karmienia. Koniecznie trzeba też odróżnić BAA od depresji poporodowej. Niekiedy jednak kobieta może doświadczać zarówno BAA, jak i D-MER [4].
Co można zrobić?

Teoria opanowana. Co jednak możesz robić, żeby sobie pomóc? Przede wszystkim – rozpoznaj wroga. Wiesz już, że w tych emocjach nie jesteś odosobniona. Wyniki uzyskane przez Yate wyraźnie pokazują, że BAA doświadczają kobiety z całego świata! Spróbuj zaobserwować kiedy najczęściej dopadają Cię objawy niechęci do karmienia – wówczas łatwiej będzie im przeciwdziałać lub radzić sobie z nimi, gdy już się pojawią. W moim przypadku objawy BAA towarzyszyły mi krótko po rozpoczęciu tandemu. Z czasem nieco się wyciszyły, ale bywa, że wracają i są naprawdę bardzo trudne do zniesienia. Na początku karmienia tandemowego starsza córka zamieniła się w noworodka – na dłuższą metę nie mogłam i nie chciałam zaakceptować takiego stanu rzeczy. Ustaliłam z nią granice i wróciłyśmy do częstości karmień sprzed porodu. To znacznie poprawiło moje samopoczucie. Dodatkowo, staram się jak mogę unikać karmienia dwóch córek jednocześnie, a jeśli już jest taka konieczność, próbuję zająć myśli czymś innym (rozmowa, telefon, śpiewanie kołysanek). Dbam również o wygodną pozycję. Zwiększenie komfortu może zminimalizować dyskomfort odczuwany w czasie karmienia. Przydatna może również okazać się wizyta u lekarza, aby ocenić, czy w organizmie nie występują niedobory, np. witaminy B lub magnezu bądź zaburzenia gospodarki hormonalnej [5]. Zadbaj o odpoczynek – nawet 5 minut drzemki w czasie karmienia. Przyjrzyj się również swojej diecie. Więcej o sposobach radzenia sobie z BAA opisałam przy okazji trudnych emocji związanych z karmieniem w tandemie – tutaj.

I co dalej?

Badanie to stawia prawdopodobnie więcej pytań niż odpowiedzi. Zawiera także sporo ograniczeń, jednak jest to pierwsza tego typu publikacja naukowa, próbująca przyjrzeć się bliżej zjawisku BAA. To co kluczowe i wartościowe to fakt, że BAA naprawdę istnieje, a jego objawy (w pełni subiektywne i trudne do zmierzenia) są bardzo istotne i trudne do zbagatelizowania. Nie jest jednak niemożliwe podjęcie próby poradzenia sobie z tymi emocjami i niekiedy próba taka może zakończyć się sukcesem (na co jestem doskonałym przykładem! :)).

Rozważasz karmienie w tandemie? Może już to robisz i rozważasz rezygnację z karmienia w tandemie? A może zastanawiasz się, kto o zdrowych zmysłach decyduje się na karmienie dwójki dzieci? 🙂 Jakie są Twoje doświadczenia? Może masz inne zdanie?

Zachęcam Cię do podzielenia się swoją historią.

[1] Yate ZM. A Qualitative Study on Negative Emotions Triggered by Breastfeeding; Describing the Phenomenon of Breastfeeding/Nursing Aversion and Agitation in Breastfeeding Mothers. Iran J Nurs Midwifery Res. 2017 Nov-Dec;22(6):449-454

[2] Watkinson M, Murray C, Simpson J. Maternal experiences of embodied emotional sensations during breast feeding: An Interpretative
Phenomenological Analysis. 
Midwifery. 2016;36:53–60

[3] Picciano MF. Pregnancy and Lactation: Physiological Adjustments, Nutritional Requirements and the Role of Dietary Supplements. J Nutr. 2003;133:1997S–2002SAnalysis. Midwifery. 2016;36:53–

[4] Ureño TL, Berry-Cabán CS, Adams A, Buchheit TL, Hopkinson SG. Dysphoric Milk Ejection Reflex: A Descriptive Study. Breastfeed Med. 2019 Nov;14(9):666-673

[5] https://thenaturalparentmagazine.com/breastfeeding-aversion-agitation-baa/1/

[6] https://thenaturalparentmagazine.com/breastfeeding-aversion-agitation-baa/1/60

 

Jeden Komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *